Masterplan warmtenet Helmond Centrum Noord: een mooie samenwerking naar 3.400 energiezuinige woningen

Gemeente Helmond werkt met Volantis, TriSkill BV, HetEnergieBureau en VHGM aan een Masterplan voor een duurzame toekomst met Bodemenergie en Aquathermie. Omdat het klimaat verandert en dit risico’s met zich meebrengt voor de leefomgeving, economie en gezondheid, is gemeente Helmond de weg ingeslagen naar klimaatneutraliteit. Dit betekent dat er gekozen is voor een duurzame, innovatieve en schone gemeente. Een gemeente waar met een blik op de toekomst het op een duurzame wijze fijn wonen, werken en verblijven is. Naast dat er niet alleen bespaard wordt op energie wordt er gekeken naar het gebruik van andere duurzame vormen van energie om gebouwen duurzaam te verwarmen en te koelen met Bodemenergie en Aquathermie.

Het tegengaan van de klimaatverandering betekent overgaan van gas op andere duurzame bronnen. Dit resulteert dan in een enorme afname van het gebruik van fossiele brandstoffen en de CO2-uitstoot die hiermee gepaard gaan.

Duurzame lokale energieoplossingen

Gemeente Helmond is zich hiervan bewust en wil een gemeente creëren die aan de gestelde klimaateisen voldoet. Het stadscentrum van Helmond wordt her- ontwikkeld. De gemeente staat voor de opgave om in het gebied ca. 1.800 nieuwe, toekomstbestendige en “Paris proof”, woningen te bouwen. Daarnaast moet bestaand vastgoed verduurzaamd worden (nog eens ca. 1.600 woning- equivalenten). De uitdagingen daarbij zijn onder andere: terugdringen van het gebruik van fossiele brandstoffen, voorkomen van congestie van het elektriciteitsnet, zorgen voor een mooie omgeving zonder opzichtige en geluidproducerende apparaten, voorkomen en terugdringen van urban- heating, enzovoort. In opdracht van de gemeente is door het Energiebureau in samenwerking met Volantis onderzoek gedaan naar duurzame lokale energievoorzieningen.

Een toekomstbestendig Masterplan

Om deze duurzame verkenning ook daadwerkelijk te verwezenlijken is een samenwerking ontstaan. Deze samenwerking omvat verschillende disciplines die nodig zijn vanwege de grote complexiteit. Volantis en VHGM hebben de krachten gebundeld om een integraal Masterplan op te stellen voor het beoogde warmtenet in het centrumgebied van Helmond. Waar Volantis veel kennis en ervaring heeft met betrekking tot de gebouw- en energie-uitgangspunten, het warmtenet en de infra heeft VHGM deze kennis en ervaring op het gebied van de duurzame bronnen Bodemenergie en Aquathermie.

Wat is een warmtenet?
In dit geval is het type warmtenet wat we voor ogen hebben (een 5de generatie warmtenet) een manier om onzichtbaar en stil tegemoet te komen aan enkele van de genoemde uitdagingen. Een warmtenet is stil, onzichtbaar, voorkomt urban- heating en zorgt voor een veel kleiner aangesloten elektrisch vermogen op gebiedsniveau in de komende jaren (meer dan 60% reductie).

Het is een netwerk van ondergrondse leidingen waar warmte en koude doorheen stromen. In de in de bodem en wordt er extra warmte ingevangen met behulp van Aquathermie en mogelijk ondiepe geothermie.

Aquathermie geldt voor het centrumgebied als grootste warmtebron. Met name in de zomer is deze warmtebron beschikbaar. In combinatie met open Bodemenergie is deze techniek geschikt voor het verwarmen verkoelen van de gebouwde omgeving.

Wat is aquathermie en bodemenergie?

Aquathermie is het duurzaam verwarmen en koelen van gebouwen door warmte en koude te onttrekken uit oppervlaktewater (TEO), afvalwater (TEA) of drinkwater (TED). In het geval voor het centrumgebied in Helmond wordt er gebruik gemaakt van oppervlaktewater uit de Zuid-Willemsvaart. De zomerse warmte uit dit kanaal wordt opgeslagen in een warme bron en in de winter afgegeven aan de gebouwde omgeving om deze comfortabel te verwarmen. In dit geval worden Bodemenergie en Aquathermie dus gecombineerd.

Voor de uitwerking van het masterplan wordt tevens ondiepe geothermie onderzocht. Hiervoor wordt onderzocht welke temperaturen onttrokken kunnen worden op een zo laag mogelijke diepte beneden de 500 m.

Waarom een masterplan?

Een masterplan is een belangrijke stap richting een collectieve, duurzame energieoplossing. In het plan wordt, door middel van een schetsontwerp, alles berekend om te komen tot een warmtenet. Hierdoor worden ook alle voordelen en risico’s inzichtelijk gemaakt.

Wij geven hier 5 voordelen van een Masterplan:

  1. Een Masterplan geeft inzicht in de energievraag (warmte- en koudebehoefte) per gebouw en per zone (groep gebouwen). Dit maakt het plan toekomstbestendig, omdat met bijvoorbeeld nieuwbouw hier naadloos op aangehaakt kan worden en hoog rendement gegarandeerd kan blijven. Interferentie sluit je hiermee uit.
  2. Een Masterplan maakt een vertaling van de energiebehoefte naar de potentie van de lokale omgevingsbronnen zoals de bodem en oppervlaktewater. Er wordt dan rekening gehouden met de (geo)hydrologie; bodemopbouw, (grond)waterstanden en stroming etc. en omgevingsbelangen zoals verontreiniging.
  3. Het geeft de oplossing voor de meest efficiënte warmtenetconfiguratie en locaties van alle benodigde voorzieningen, zoals de leidingen, overdrachtstations en de bronnen.
  4. Het helpt de gemeente inzicht te krijgen in de impact van het warmtenet, alles dat daarbij komt kijken en draagt bij aan de uiteindelijke realisatie van het plan.
  5. Een logisch vervolg is het Masterplan juridisch te verankeren door het plan vast te leggen als interferentiegebied. Dit voorkomt dat andere meldingen/vergunningen roet in het eten kunnen gooien en draagt daarmee bij aan de zekerheid van de uitvoering van het plan.

Bovenal stroomlijnt een Masterplan beslissingen, biedt het inzicht in te nemen acties en wat de resultaten zijn. Dit stappenplan geeft aan welke instrumenten er nodig zijn om in dit geval gemeente Helmond te laten voldoen aan de gestelde klimaateisen en hun eigen visie op een duurzame toekomst.

Ook benieuwd wat wij voor jou kunnen betekenen voor het maken van een Masterplan voor jouw gemeente? Samen met een betrokken team, bestaande uit verschillende disciplines, werken we met elkaar en met jou om een goed resultaat voor jouw project en omgeving te bereiken. Neem contact op door met ons te bellen of te mailen: